موم کلوخ و ورقی
موم کلوخ یا قالبی، شکل پایه و اولیه موم طبیعی پس از برداشت از کندو است. این موم ماده خام و اصلی برای تولید محصولات دیگر از جمله موم ورقی محسوب میشود.
فرایند تهیه:
- برداشت: زنبورداران شانهای قدیمی، سرپولکهای جدا شده هنگام استخراج عسل و تکههای موم اضافی ساخته شده در کندو را جمعآوری میکنند. این مومها در ابتدا حاوی ناخالصیهایی مانند عسل باقیمانده، گرده گل، برهموم و بقایای بدن زنبورها هستند.
- ذوب کردن: موم جمعآوری شده را با استفاده از حرارت ذوب میکنند. این کار به روشهای مختلفی مانند دستگاه موم ذوبکن خورشیدی، بخار آب یا دیگهای دوجداره انجام میشود تا از سوختن موم جلوگیری شود.
- تصفیه و پاکسازی: موم مذاب را چندین بار از صافیهای مختلف عبور میدهند تا تمام ناخالصیهای فیزیکی آن جدا شود. آب داغ نیز در این مرحله به تهنشین شدن ذرات سنگینتر کمک میکند.
- قالبگیری: پس از تصفیه، موم مایع و خالص را در قالبهای بزرگ (معمولاً به شکل مکعب یا استوانه) میریزند تا سرد و جامد شود. محصول نهایی، بلوکهای جامد و سنگینی از موم است که به آن “موم کلوخ” میگویند.
ویژگیها و کاربردها: موم کلوخ دارای رنگی از زرد روشن تا قهوهای تیره (بسته به میزان ناخالصی و سن موم اولیه) و بوی شیرین و طبیعی عسل است. این موم به عنوان یک ماده اولیه چندمنظوره و ارزشمند در صنایع زیر کاربرد دارد:
- شمعسازی: برای تولید شمعهای طبیعی و باکیفیت که پاکسوز هستند و رایحهای مطبوع دارند.
- آرایشی و بهداشتی: به عنوان ماده اصلی در تولید کرمها، لوسیونها، بالم لب و پمادهای درمانی.
- صنعتی: در تولید واکس و پولیش برای چوب و چرم.
- هنری: در مجسمهسازی، قالبگیری دقیق و نقاشیهای خاص.
چرا موم کلوخ ؟
کدام صنعت ها از نعمت موم برای ساخت مواد خود استفاده میکنند؟
بیش از 10 صنعت در ایران و جهان از این ماده ی با ارزش در ساخت محصولات خود استفاده میکنند.
پس وجود یک فرآوری و روش نگهداری برای این محصول مهم امر حیاتی محسوب خواهد بود.
آلودگی های شیمیایی و فیزیکی در تعیین کیفیت ان نقش بسزایی دارند.
بیش از 80 درصد صمغ زنبور موجود در بازار همگی از نوع ورق آج شده و کلوخی هستند و برای موارد دیگر باید عمل فراوری یا تصفیه ی به نیاز مشتری انجام شود.
ورق موم در ایران
کشور ما از تولیدکنندگان برتر عسل طبیعی در جهان است ،به طوری که بیش 80 هزار تن عسل طبیعی خالص و تغذیه ای برای مصارف صنعت ها و خوراکی عرضه میکند.
از این رو فرآورده ی بعدی و مهم که از استخراج عسل بیرون می آید مومها هستند.
با توجه به زنبورداری نوین و علمی امروزه برای گسترش عسل و ژل رویال زنبورها نمی توانند از شهد موجود در طبیعت موم برای کلنی خود تولید کنند.
لذا تنها روش برای مقابله با این کمبود بازگردانی یا استفاده ی مجدد موم کلوخ هاست.
چرا موم را به صنعت زنبورداری باز میگردانند؟امروزه از روش های متعددی برای ساخت موم ورق استفاده میشود.
زنبورها این ماده را با تلاش بسیار زیادی و ذره به ذره از گیاهان تبدیل میکنند.
اما روشهای بروزی نیز وجود دارد و در آن واحد این کار برای زنبورها انجام میدهد.
مدرن ترین آنها دستگاههای موم اج کن اتوماتیک است که صرفا وظیفه ی ورق کردن موم به عهده دارد و کمک بزرگی به زنبورداران در سالهای اخیر کرده است.
جالب است بدانید در طول شبانه روز تا یک تن موم را تبدیل به ورق آجدار میکند.
با توجه به قشر بالای زنبورداران این روزها برخی افراد به صورت تخصصی مشغول اینکار هستند و در فصل زنبورداری به صورت شبانه روزی خدمات تولید ورق را به عهده دارند.
امروه بیش از100 کارگاه فعال در زمینه ی تولیدات ورق در ایران وجود دارد که بنابر نرخ تعیین شده از سوی تعاونی ها به صورت کیلویی تعیین شده است.
مشخصات فیزیکی موم نسبت به دما
از اصول کارکرد زنبورها در فصل بهار میتوان وابستگی به دما را یاد کرد،زیرا میزان گرمی یا سردی هوا هست که کیفیت چسبندگی موم را تعیین میکند.
این ماده در دمای پایین کاملا سفت و شکننده و در دماهای بالاتر (63 درجه)مایع میشود.
برای همین منظور در موم اج کن های غول پیکر از فرایند دما جهت ورق کنی موم کمک گرفته شده است.
در ابتدای دستگاه مخزنهای دوجداره (رسگیر) 140 و 40 لیتری قرار میگیرد که گرمای اولیه به موم ها داده میشود تا ذوب شوند.
هر دو مخزن وظیفه ی منحصر به فردی دارند:
مخزن اولی برای گرم و مایع نمودن موم بوده که حتی در خروجی خود یک صافی یا استرینر جهت جلوگیری از ورود آشغال به دیگ دومی در نظر گرفته شده است.
دیگ دومی نقش بسیار حیاتی دارد:
-هم کمک گرم کننده است تا دمای مورد نظر کاهش نیابد
-و مهمتر اینکه دبی خروجی ثابتی برای ورود به روی غلتطک ها را تنظیم میکند.
سایز حجره های ورق موم
مومهای ورق شدن بعد از کلوخ برای دو منظور میتواند کاربرد داشته باشد.
1-شمع سازی
2-زنبورداری
چون هر دوی آنها در دستگاه آج کن تولید میشود پس تفاوتی در اندازه ی حجره ی اولیه ندارند.موم کلوخ و ورقی
لذا تنها فرقشان در ابعاد طول عرض میباشد که در نوع کندو حتما ورقهای برش دهنده ی دستگاه درست تنظیم شود، ولی برای شمعسازی نیاز به تنظیم خاصی نیست.
مهمترین قسمت موم ورق آج شده شش ضلعی های آن است.
نکته:در صورت تنظیم نبودن و ضلع و اندازه ی این حجره ها ممکن است زنبورها در کندوهای خاص ان را قبول نکنند و دوباره وارد آج کن شوند.
لذا حساس ترین قسمت دستگاههای موم آج کنی همان غلطک های بابیتی بر پایه ی قلع میباشد.موم کلوخ و ورقی
توجه:حجره های کارگر و ذخیره ی عسل تقریبا طولی برابر 5 میلیمتر بوده و طول آج های موم نر تقریبا 7 میلی متر
قیمت و خرید انواع موم
هر دو مدل مومها(کلوخ و ورقی )کارایی بالایی دارند و تنها مشکل ذخیره سازی آن است.موم کلوخ و ورقی
اگر بتوانیم در محل مناسب با بسته بندی روزنامه برای آجدارها و پالتی برای موم سنگی در نظر بگیریم
از گزند آلاینده ها یا تهدید های پروانه ی موم خوار قابله مقابله است.
عمده تفاوت قیمت انواع موم ها با یکدیگر تنها 20 درصد است.موم کلوخ و ورقی
برای تهیه موم طبیعی سنگی با رطوبت نسبی پایین با ما در تماس باشید.موم کلوخ و ورقی
بدون دیدگاه